"Tôi đã lãng phí 8 năm với crypto": Lời chia tay gây chấn động cộng đồng Crypto tại châu Á

Chan 12/12/2025 10:18
Lời thú nhận thẳng thắn này của Ken Chan, cựu đồng sáng lập giao thức phái sinh Aevo, đã gây chấn động cộng đồng tiền điện tử châu Á tuần này. Câu chuyện ban đầu được đăng trên X (trước đây là Twitter), nhanh chóng vượt qua rào cản ngôn ngữ, được truyền thông Trung Quốc địa phương giới thiệu và chia sẻ rầm rộ trong giới giao dịch Hàn Quốc, thu hút hàng triệu lượt xem.

Từ chủ nghĩa tự do đến sự vỡ mộng

Lời bộc bạch của Chan không chỉ là một lời phê bình ngành, mà là sự đoạn tuyệt với một hệ tư tưởng cá nhân. Ông tự mô tả mình là "một người theo chủ nghĩa tự do với đôi mắt đầy sao", từng quyên góp cho chiến dịch tranh cử tổng thống của Gary Johnson vào năm 2016 sau khi bị ảnh hưởng sâu sắc bởi các tiểu thuyết của Ayn Rand. Tinh thần cypherpunk của Bitcoin hoàn toàn phù hợp với thế giới quan này. "Việc có thể đi bộ qua biên giới với một tỷ đô la trong đầu đã và sẽ luôn là một ý tưởng mạnh mẽ đối với tôi," anh viết.

Nhà sáng lập AAVE rời bỏ dự án.webp
Lời tâm sự của Chan trên X nhận hơn 1 nghìn lượt đăng lại

Tuy nhiên, tám năm kinh nghiệm trong ngành đã làm xói mòn chủ nghĩa lý tưởng đó. Chan kể lại cách các "cuộc chiến Layer 1" – dòng vốn khổng lồ đổ vào Aptos, Sui, Sei, ICP và vô số dự án khác – không tạo ra tiến bộ có ý nghĩa nào cho một hệ thống tài chính mới. Thay vào đó, đó là cuộc đua "đốt tiền của mọi người theo đúng nghĩa đen" để trở thành Solana tiếp theo. Phán quyết của ông rất khắc nghiệt: "Chúng ta không cần phải xây dựng Sòng bạc trên sao Hỏa."

Theo hồ sơ LinkedIn, Chan đã rời Aevo vào tháng 5 năm nay. Trang web cá nhân của ông cho biết hiện ông đang làm việc cho KENSAT, một dự án vệ tinh cá nhân, dự kiến phóng bằng tên lửa Falcon 9 vào tháng 6 năm 2026. Lời thú tội của ông được đưa ra sáu tháng sau khi rời đi, trong bối cảnh token AEVO đang giao dịch ở mức vốn hóa thị trường pha loãng hoàn toàn khoảng 45 triệu đô la Mỹ—giảm khoảng 99% so với đỉnh cao.

Ẩn dụ "sòng bạc" chạm đúng mạch thị trường

Phép ẩn dụ trung tâm của Chan – rằng tiền điện tử đã trở thành "sòng bạc trực tuyến, nhiều người chơi 24/7 lớn nhất mà thế hệ chúng ta từng tạo ra" – truyền tải sự phức tạp của ngành bằng một sự rõ ràng trực quan.

Thời điểm bài viết xuất hiện càng làm thông điệp thêm sức nặng. Sau sự hỗn loạn của thị trường và biến động dai dẳng gần đây, những người tham gia trên khắp khu vực đang vật lộn với sự mệt mỏi chung. Truyền thông Trung Quốc cho rằng sự lan truyền của câu chuyện phản ánh "sự lo lắng tập thể trong bối cảnh thanh khoản khô cạn và thiếu vắng những câu chuyện dẫn dắt (narrative)".

Phản hồi từ Trung Quốc rất trái chiều. Một số phản đối kịch liệt: "Tám năm như nhau—người thì lên đỉnh, người khác rời sân khấu. Lãng phí thời gian là vấn đề của riêng anh." Những người khác còn đi xa hơn Chan, một người bình luận viết: "Toàn bộ vòng tròn tiền điện tử là ngu ngốc, không có ngoại lệ. Sau hơn một thập kỷ, có sản phẩm blockchain nào mà một người bình thường đã thực sự sử dụng không?"

Phản ứng của Hàn Quốc cũng lặp lại sự kiệt sức tương tự. "Bên cạnh stablecoin, không có trường hợp sử dụng thực sự nào", một nhà giao dịch nhận xét. Một người khác thẳng thắn hơn: "Ở đáy của tiền điện tử, không có ai tạo ra giá trị mới cho xã hội—chỉ có những kẻ lừa đảo đổ xô đến hút tiền từ các nhà đầu tư bán lẻ."

Nỗi lo lắng thế hệ vượt biên giới

Có lẽ điểm nổi bật nhất là cảnh báo của Chan rằng "tâm lý độc hại của ngành công nghiệp sẽ dẫn đến sự sụp đổ lâu dài của sự dịch chuyển xã hội đối với thế hệ trẻ". Mối quan tâm này gây tiếng vang sâu sắc trong các xã hội Đông Á, nơi con đường truyền thống dẫn đến sự giàu có—bất động sản, việc làm ổn định—ngày càng khó tiếp cận. Tiền điện tử hứa hẹn một giải pháp thay thế; Chan lập luận rằng nó có thể đang đẩy nhanh vấn đề.

Nhà phân tích Hàn Quốc KKD Whale đưa ra một suy ngẫm song song mà không trực tiếp đề cập đến bài đăng của Chan. "Kỷ nguyên đứng một mình chỉ với một kỹ năng cốt lõi đang trôi qua," ông viết, nhớ lại một đồng nghiệp tài năng có thể nén tám giờ làm việc thành một giờ nhưng không bao giờ bận tâm đến việc đào sâu chuyên môn của mình. Kỹ năng đó trở nên lỗi thời; người đó tiếp tục.

Trong khi Chan đặt câu hỏi về những gì ngành công nghiệp đã xây dựng, KKD Whale đặt câu hỏi về những gì cá nhân đã tích lũy được trong đó. Cả hai đều đi đến cùng một điểm đến đáng lo ngại.

Chan kết thúc bằng một câu trích dẫn từ CMS Holdings: "Bạn muốn kiếm tiền, hay bạn muốn đúng?" Câu trả lời của anh ấy: "Lần này tôi chọn đúng."

Sáu tháng sau khi rời khỏi dự án mà ông đã xây dựng, và với việc AEVO giao dịch chỉ bằng một phần nhỏ so với giá trị trước đây, câu hỏi vẫn còn đó: Đây là sự rõ ràng của nhận thức muộn màng, hay sự tiện lợi của việc rút lui an toàn? Hành trình lan truyền của lời thú tội cho thấy nhiều người khác cũng đang tự hỏi mình câu hỏi tương tự.

Bình luận
Xem thêm ý kiến
Tin mới nhất
Bên lề Crypto15 phút trước
Dòng tiền crypto liên quan các mạng lưới nghi ngờ buôn người tăng 85% trong năm 2025, theo báo cáo của Chainalysis, với stablecoin và Monero nổi lên trong các giao dịch xuyên biên giới.
Airdrop1 giờ trước
Dự án Layer 1 mới tập trung vào thanh toán stablecoin vừa mở cửa thử nghiệm công nghệ giúp người dùng tiếp cận sớm cơ hội trải nghiệm mạng lưới tài chính tương lai.
Bên lề Crypto1 giờ trước
Vụ đột nhập nhằm vào CEO Binance Pháp đã làm dấy lên lo ngại về an ninh đối với các lãnh đạo trong ngành tiền mã hóa. CEO toàn cầu Richard Teng khẳng định nhân sự của sàn tại Pháp vẫn an toàn, đồng thời đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng.
Tin tức10 giờ trước
Richard Teng khẳng định nhà sáng lập vẫn giữ vai trò cổ đông lớn với quyền biểu quyết quan trọng dù không còn tham gia điều hành trực tiếp bộ máy hàng ngày.
Tin tức11 giờ trước
Nền tảng nhắn tin này sắp áp dụng xác minh sinh trắc học để bảo vệ người dùng trẻ, dấy lên lo ngại lớn trong cộng đồng tiền số về vấn đề bảo mật thông tin.
Thị trường11 giờ trước
Bất chấp nhịp điều chỉnh sâu của giá vàng sau khi lập đỉnh lịch sử, thị trường vàng token hóa vẫn mở rộng nhanh chóng, vượt 6 tỷ USD vốn hóa nhờ nhu cầu tiếp cận tài sản trú ẩn qua hạ tầng blockchain ngày càng gia tăng.
BTC Bitcoin (BTC)
$68.95K
3.72%
Cap $1.38T Vol 24h $38.40B