Năm 2026 được nhiều tổ chức tài chính quốc tế coi là “điểm uốn” của thị trường tài sản số, thời điểm dòng tiền rời xa đầu cơ thuần túy để tìm kiếm giá trị thực. Trong tiến trình đó, stablecoin và token hóa tài sản thực nổi lên như hai trục chính được giới hoạch định chính sách và tổ chức tài chính theo dõi sát sao.
Sau hơn một thập kỷ phát triển với nhiều chu kỳ bùng nổ rồi điều chỉnh, thị trường tài sản số đang tiến đến một thời điểm mang tính quyết định. Năm 2026, theo đánh giá của nhiều tổ chức quốc tế, sẽ không còn là giai đoạn thử nghiệm công nghệ hay làn sóng đầu cơ ngắn hạn, mà là thời điểm tài sản số từng bước trở thành một cấu phần trong “dòng chảy chính” của hệ thống tài chính toàn cầu. Câu hỏi đặt ra không còn là liệu tài sản số có tồn tại hay không, mà là loại hình nào sẽ được ưu tiên phát triển và đóng vai trò trung tâm trong giai đoạn tiếp theo.
Hai loại hình tài sản số nổi bật
Nhìn về năm 2026, World Economic Forum (WEF) xác định đây sẽ là năm bước ngoặt của thị trường tài sản số. Theo cách tiếp cận của WEF, tài sản số bao gồm các hình thức thanh toán kỹ thuật số như tiền mã hóa, stablecoin, tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC), token tiền gửi và các tài sản được token hóa. Điểm chung của các loại hình này là được vận hành trên nền tảng blockchain.
WEF cho rằng blockchain đang dần thoát khỏi “cái mác” công nghệ thử nghiệm để trở thành hạ tầng nền tảng của hệ thống tài chính. Khi hạ tầng thay đổi, cách tiếp cận của nhà làm luật và tổ chức tài chính đối với tài sản số cũng thay đổi theo hướng thực dụng và tích hợp sâu hơn.
Quá trình chuyển dịch này được thúc đẩy bởi ba động lực chính. Thứ nhất là sự rõ ràng dần lên của khung pháp lý. Năm 2025 ghi nhận nhiều bước tiến trong quản lý tài sản số tại Singapore, UAE, Hong Kong, châu Âu và Mỹ. Tại Mỹ, Đạo luật Clarity được đề xuất nhằm làm rõ cấu trúc và thẩm quyền quản lý thị trường, trong khi các khu vực khác tăng cường hướng dẫn chi tiết cho từng nhóm tài sản.
Động lực thứ hai đến từ mức độ tham gia ngày càng sâu rộng của các định chế tài chính truyền thống. Từ thử nghiệm nội bộ, nhiều tổ chức đã bước sang triển khai thực tế. Chẳng hạn, JPMorgan phát hành token tiền gửi USD (JPM Coin) trên blockchain công khai; Citi tích hợp Citi Token Services vào hệ thống thanh toán USD 24/7 để phục vụ thanh toán xuyên biên giới theo thời gian thực. WEF dự báo năm 2026 sẽ chứng kiến sự hội tụ rõ nét hơn giữa tài chính truyền thống (TradFi) và tài chính phi tập trung (DeFi).
Động lực thứ ba là sự cải thiện về khả năng tương tác giữa các blockchain. Các hệ sinh thái đa chuỗi và cầu nối cross-chain đang giúp giảm tình trạng phân mảnh, cho phép blockchain công khai, riêng tư và có cấp phép kết nối với nhau. Từ quản lý tài sản, hạ tầng thị trường vốn đến thanh toán và fintech, các chủ thể ngày càng tận dụng công nghệ sổ cái phân tán nhằm tăng minh bạch và giảm chi phí giao dịch.
Trong bức tranh đó, stablecoin nổi lên là loại hình được quan tâm nhiều nhất. Theo WEF, stablecoin đóng vai trò cầu nối giữa tiền pháp định và hệ sinh thái phi tập trung. Dù hiện phần lớn giao dịch vẫn gắn với thị trường crypto, việc ứng dụng stablecoin ngoài lĩnh vực này được dự báo sẽ tăng tốc trong những năm tới.
Quan điểm này cũng được nhấn mạnh trong báo cáo “2026 Global Outlook” của BlackRock. Tập đoàn quản lý tài sản lớn nhất thế giới cho rằng stablecoin đang chuyển mình từ công cụ phục vụ giao dịch tiền mã hóa sang vai trò trung gian giữa tài chính số và tài chính truyền thống. Tính đến cuối tháng 11/2025, vốn hóa thị trường stablecoin đã vượt mốc 250 tỷ USD, phản ánh mức độ chấp nhận ngày càng rộng trong thanh toán và chuyển tiền xuyên biên giới.
Báo cáo cũng đề cập Đạo luật GENIUS – khuôn khổ pháp lý đầu tiên tại Mỹ cho stablecoin sử dụng trong thanh toán, đặt các tổ chức phát hành dưới sự giám sát của cơ quan quản lý. Dù không cho phép trả lãi trực tiếp cho người nắm giữ, cơ chế khuyến khích gián tiếp vẫn có thể tạo áp lực cạnh tranh với tiền gửi ngân hàng hoặc quỹ thị trường tiền tệ. Nếu xu hướng này mở rộng quy mô, cấu trúc cung ứng tín dụng của hệ thống ngân hàng có thể chịu tác động đáng kể.
Dẫu vậy, một thực tế khó đảo ngược là stablecoin đang dần được tích hợp vào hệ thống thanh toán chính thống, đặc biệt trong giao dịch xuyên biên giới. Tại một số thị trường mới nổi, stablecoin thậm chí được sử dụng như phương tiện lưu trữ giá trị thay thế nội tệ, mở rộng khả năng tiếp cận USD nhưng đồng thời đặt ra thách thức về chủ quyền tiền tệ. Theo BlackRock, đây là bước tiến có tính chuyển tiếp hướng tới một hệ thống tài chính được token hóa sâu rộng hơn.
Song song với stablecoin, token hóa tài sản thực cũng là xu hướng nổi bật. WEF cho biết quá trình tokenization đã được thử nghiệm hơn một thập kỷ và đang bước vào giai đoạn tăng tốc, đặc biệt dưới sự dẫn dắt của các định chế lớn. Chủ tịch BlackRock Larry Fink cùng CEO Rob Goldstein nhận định mã hóa tài sản có thể mở rộng đáng kể “vũ trụ đầu tư”, vượt khỏi phạm vi cổ phiếu và trái phiếu niêm yết.
Blockchain cho phép tạo ra đại diện tài sản số có thể chia nhỏ, lập trình và giao dịch gần như theo thời gian thực, qua đó cải thiện thanh khoản và minh bạch. Các lớp tài sản như quỹ đầu tư, trái phiếu, bất động sản hay tín chỉ carbon đều có tiềm năng được đưa lên chuỗi, mở ra khả năng tái cấu trúc thị trường vốn toàn cầu trong dài hạn.
Với nền tảng pháp lý dần hoàn thiện trong năm 2025, năm 2026 được xem là thời điểm then chốt để mở rộng tài sản số một cách có trách nhiệm, tích hợp blockchain vào hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp và định hình các chuẩn mực xuyên biên giới cho tài chính số.
Kỳ vọng gì tại Việt Nam?
Cùng nhịp với xu hướng hoàn thiện pháp lý toàn cầu, năm 2025 được xem là năm bản lề của thị trường tài sản số Việt Nam khi nhiều dấu mốc thể chế quan trọng được thiết lập. Luật Công nghiệp công nghệ số chính thức công nhận tài sản số là một dạng tài sản hợp pháp, đặt nền móng cho việc đưa lĩnh vực này vào khuôn khổ chính thống. Nghị quyết về Trung tâm tài chính quốc tế và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa cho thấy Việt Nam lựa chọn cách tiếp cận thận trọng nhưng chủ động, triển khai trong phạm vi kiểm soát và có cơ chế đánh giá theo từng giai đoạn.
Trên nền tảng đó, từ năm 2026, Việt Nam bước vào “điểm uốn” riêng với điều kiện thuận lợi hơn để hội nhập sâu vào thị trường tài sản số toàn cầu. Theo bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc Phát triển thị trường châu Á – Thái Bình Dương của Tether, Việt Nam đang thuộc nhóm 5 thị trường có mức độ ứng dụng tài sản số cao nhất thế giới. Dẫn thống kê của Chainalysis, bà cho biết Việt Nam có khoảng 17–18 triệu người dùng tài sản số, tương đương gần 20% dân số.
Không chỉ sở hữu nền tảng người dùng lớn, Việt Nam còn có dư địa ứng dụng tài sản số vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế, với lượng kiều hối hằng năm ước đạt 16–17 tỷ USD cùng kim ngạch xuất khẩu ở mức cao. Trong bối cảnh đó, stablecoin phục vụ thanh toán xuyên biên giới và token hóa tài sản thực có thể trở thành hai mũi nhọn nếu được thiết kế trong khuôn khổ pháp lý phù hợp.
Năm 2026 vì vậy không chỉ là “điểm uốn” của thị trường toàn cầu, mà còn có thể là thời điểm Việt Nam xác lập vị thế rõ ràng hơn trong bản đồ tài sản số khu vực – với điều kiện tăng trưởng đi kèm quản trị rủi ro và minh bạch hóa hệ thống.
Theo Vietnamfinance.vn
