Ông Trump dọa áp thuế 10% với 8 nước châu Âu vì phản đối Mỹ kiểm soát Greenland
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Bảy tuyên bố sẽ áp mức thuế nhập khẩu 10% đối với toàn bộ hàng hóa đến từ tám quốc gia châu Âu, bắt đầu từ tháng 2/2026, nhằm đáp trả việc các nước này phản đối ý định của Washington liên quan đến quyền kiểm soát Greenland. Mức thuế sẽ tăng lên 25% kể từ ngày 1/6/2026 và được duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận về “việc Mỹ mua lại toàn bộ Greenland”.
Danh sách các quốc gia chịu ảnh hưởng gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Phát biểu trên mạng xã hội Truth Social khi đang ở Florida, ông Trump cho biết Mỹ “ngay lập tức sẵn sàng đàm phán” với Đan Mạch và các nước liên quan, song khẳng định việc sử dụng thuế quan là cần thiết để bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia của Washington.
Greenland hiện là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch và là một phần của NATO. Trong nhiều năm, hòn đảo này được Mỹ xem là vị trí chiến lược then chốt tại Bắc Cực, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị giữa các cường quốc ngày càng gia tăng.
Đòn bẩy thuế quan và phép thử quan hệ xuyên Đại Tây Dương
Lập luận của ông Trump xoay quanh việc Mỹ đã “trợ cấp gián tiếp” cho Đan Mạch và nhiều quốc gia châu Âu trong nhiều thập kỷ thông qua chính sách thương mại ưu đãi và việc không áp thuế ở mức cao. Theo ông, việc sử dụng thuế quan lúc này là công cụ gây sức ép nhằm buộc các đồng minh phải bước vào bàn đàm phán về một vấn đề mà Washington coi là sống còn.
Động thái này đặt quan hệ Mỹ – châu Âu trước một phép thử nghiêm trọng, nhất là khi các quốc gia bị áp thuế đều là đối tác thương mại lớn và đồng minh chiến lược lâu năm của Washington. Việc áp thuế trên diện rộng có nguy cơ kích hoạt các biện pháp trả đũa từ Liên minh châu Âu, làm gia tăng căng thẳng thương mại trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt nhiều bất ổn.
Greenland và bàn cờ địa chính trị Bắc Cực
Theo Tổng thống Trump, Greenland giữ vai trò then chốt đối với an ninh quốc gia Mỹ và an ninh toàn cầu, đặc biệt khi Trung Quốc và Nga đang gia tăng hiện diện và quan tâm chiến lược tại khu vực Bắc Cực. Ông cho rằng chỉ Mỹ mới có đủ năng lực quân sự và công nghệ để bảo vệ Greenland trước các rủi ro địa chính trị mới, từ hệ thống phòng thủ tên lửa cho tới kiểm soát các tuyến hàng hải chiến lược đang dần mở ra do biến đổi khí hậu.
Ông Trump cũng nhấn mạnh rằng Mỹ đã tìm cách mua Greenland trong hơn 150 năm qua, nhưng nhu cầu hiện nay trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết khi các hệ thống phòng thủ hiện đại và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc bước vào giai đoạn gay gắt.
Tác động kinh tế và rủi ro lan rộng
Về kinh tế, việc áp thuế 10–25% đối với hàng hóa từ tám nền kinh tế châu Âu có thể gây xáo trộn chuỗi cung ứng xuyên Đại Tây Dương, làm tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu của châu Âu sang thị trường Mỹ. Các ngành công nghiệp như ô tô, máy móc, dược phẩm và hàng tiêu dùng cao cấp được dự báo sẽ chịu tác động đáng kể.
Ở cấp độ rộng hơn, động thái này phản ánh cách tiếp cận “địa chính trị hóa thương mại” ngày càng rõ nét của Washington, khi thuế quan không chỉ là công cụ kinh tế mà còn trở thành đòn bẩy trong các cuộc mặc cả chiến lược. Tuy nhiên, việc sử dụng biện pháp mạnh với các đồng minh NATO cũng làm dấy lên lo ngại về sự rạn nứt trong liên minh phương Tây, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu đang leo thang.
Dù khẳng định Mỹ sẵn sàng đàm phán, Tổng thống Trump cho rằng các biện pháp cứng rắn là cần thiết để “bảo vệ hòa bình và an ninh toàn cầu”. Câu hỏi đặt ra là liệu chiến lược gây sức ép bằng thuế quan này sẽ mở đường cho một thỏa thuận địa chính trị mới, hay đẩy Mỹ và châu Âu vào một vòng xoáy căng thẳng kéo dài.
