Hậu trường niêm yết Binance: Thanh khoản, thao túng và cuộc chơi của cá mập

Một cuộc trò chuyện trên chương trình podcast Class Rep Lizheng đã thổi bùng tranh luận trong cộng đồng tiền mã hóa khi Chase, người từng là thành viên bộ phận phát triển kinh doanh (BD) phụ trách hỗ trợ niêm yết tại Binance đã chia sẻ góc nhìn từ bên trong hệ thống sàn giao dịch lớn nhất thế giới. Trong hơn hai năm rưỡi làm việc, anh cho biết đã xem xét từ 1.000 đến gần 2.000 dự án và trực tiếp tham gia hỗ trợ khoảng 100 đợt ra mắt token chỉ riêng năm 2025, trong bối cảnh tỷ lệ được lựa chọn chỉ dao động 5–10%.

Tuy nhiên, sau phát biểu này, đồng sáng lập Binance là He Yi đã lên tiếng làm rõ rằng Chase thuộc bộ phận BD, không phải đội ngũ quyết định niêm yết. Theo bà, nhóm niêm yết và thẩm định (DD) hoạt động độc lập, không trực tiếp trao đổi điều khoản thương mại với dự án và báo cáo theo tuyến riêng. Bà nhấn mạnh các góc nhìn khác nhau nên được xem như nguồn tham khảo để công chúng tự hình thành đánh giá.

Trong bức tranh nhiều lớp đó, điều đáng chú ý không chỉ là cơ chế nội bộ của một sàn giao dịch, mà là cách Chase mô tả bản chất thị trường tiền điện tử là một “chiến trường thanh khoản” nơi dòng tiền, cấu trúc cung – cầu và tâm lý đám đông quyết định nhịp điệu ngắn hạn.

Thị trường không giả vờ: Khi thanh khoản quyết định tất cả

Theo Chase, nếu tài chính truyền thống vận hành dựa trên báo cáo lợi nhuận, chiết khấu dòng tiền và các chuẩn mực công bố thông tin, thì thị trường tiền mã hóa ngắn và trung hạn lại được định hình bởi ba yếu tố gồm thanh khoản, mức độ chú ý và tokenomics, bao gồm phân bổ nguồn cung, lịch mở khóa và cấu trúc sở hữu.

Trong khung thời gian từ một tuần đến vài tháng, ba yếu tố này gần như đủ để giải thích biến động giá. Một dự án có sản phẩm tốt chưa chắc có token tăng mạnh, bởi khi token đã lưu hành trên thị trường thứ cấp, quyền kiểm soát thuộc về dòng tiền. Nhà đầu tư nhỏ lẻ thường chạy theo xu hướng, trong khi các nhà tạo lập thị trường tìm kiếm chênh lệch ngắn hạn. Giá vì thế trở thành hệ quả của cấu trúc thanh khoản hơn là của giá trị nội tại.

Chase cho rằng sự khác biệt lớn nhất giữa crypto và thị trường chứng khoán là “không ai còn giả vờ”. Những gì ở thị trường truyền thống có thể bị che phủ bởi lớp vỏ định giá dài hạn, ở tiền điện tử được bộc lộ gần như trực diện khi dòng tiền vào và ra, mức độ FOMO hay sự suy yếu của các xu hướng đều thể hiện ngay trên biểu đồ.

Bitcoin có bị điều khiển? Đồng thuận đám đông và tín hiệu của cá mập

Nhận định gây tranh luận nhất trong cuộc phỏng vấn là câu hỏi liệu Bitcoin có thể bị “điều khiển nhịp” hay không. Chase kể lại một giai đoạn mà Bitcoin tăng bảy ngày liên tiếp với biên độ và khối lượng gần như tương đồng, trước khi giảm mạnh ngay sau đó. Theo anh, những mô hình như vậy thường không phải ngẫu nhiên, mà có thể là tín hiệu cho thấy một hoặc nhiều nhóm vốn lớn đang nắm quyền chi phối thanh khoản.

Trong cách nhìn của anh, khi phần lớn thị trường hình thành đồng thuận mạnh mẽ, ví dụ cùng tin rằng giá sẽ tiếp tục tăng hoặc giảm. Chính sự đồng thuận đó trở thành mục tiêu để khai thác. Những người có vốn và thuật toán đủ lớn có thể “định giá” kỳ vọng của đám đông và đặt cược ngược lại.

Dù vậy, ở góc độ dài hạn, Yi He cho rằng các tài sản lớn như Bitcoin, Ethereum và BNB đã phần nào vượt qua giai đoạn phụ thuộc hoàn toàn vào sóng đầu cơ. Theo bà, biến động ngắn hạn có thể do thanh khoản và sự chú ý chi phối, nhưng khả năng tồn tại dài hạn vẫn phải dựa trên ứng dụng thực tế, doanh thu và cơ chế cung – cầu bền vững. “Thời đại chỉ dựa vào kể chuyện đã qua, giá trị thực phải dẫn dắt”, vị CEO của Binance nhấn mạnh.

Stablecoin, AI và vai trò mới của crypto trong dòng tiền toàn cầu

Không dừng lại ở câu chuyện niêm yết hay thao túng giá, Chase đặt thị trường trong bối cảnh vĩ mô rộng hơn. Theo anh, khi cung tiền toàn cầu mở rộng nhanh hơn tăng trưởng hàng hóa và dịch vụ, dòng vốn dư thừa buộc phải tìm đến các lớp tài sản mới. Crypto, với chi phí phát hành thấp và cơ chế xác thực phi tập trung, trở thành “bể chứa thanh khoản” hiệu quả mà không trực tiếp đẩy lạm phát vào nền kinh tế thực.

Một minh chứng điển hình là mô hình lợi nhuận của USDT do Tether phát hành. Khi người dùng đổi USD lấy USDT, tổ chức phát hành có thể đầu tư số tiền đó vào trái phiếu kho bạc Mỹ và hưởng lợi suất. Với quy mô lưu hành hàng chục tỷ USD, chênh lệch lãi suất này tạo ra nguồn lợi nhuận khổng lồ, biến stablecoin thành “cỗ máy in tiền” thầm lặng của ngành. Theo Chase, stablecoin không chỉ là công cụ giao dịch mà còn là nền tảng có thể thách thức hệ thống thanh toán truyền thống trong các giao dịch xuyên biên giới.

Anh đồng thời cho rằng giao điểm giữa AI và blockchain có thể mở ra một tầng kinh tế mới, nơi các tác nhân AI thực hiện hàng loạt giao dịch vi mô cần cơ chế thanh toán tức thời và tin cậy. Trong bức tranh đó, crypto không chỉ phục vụ nhà đầu tư cá nhân mà có thể trở thành hạ tầng tài chính cho nền kinh tế số thế hệ tiếp theo.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng chuyên nghiệp hóa, nhiều sàn giao dịch quốc tế như BingX cũng tăng cường đầu tư vào thanh khoản, sản phẩm phái sinh và quản trị rủi ro, phản ánh xu hướng trưởng thành của ngành. Dù còn nhiều tranh luận xoay quanh thao túng và đầu cơ, cuộc đối thoại giữa người trong cuộc và đại diện Binance cho thấy một điểm chung, là khi thanh khoản có thể quyết định nhịp giá trong ngắn hạn, chỉ những dự án xây dựng được giá trị thực và cấu trúc bền vững mới có thể đi hết chu kỳ dài hạn.