Trong cuộc đua không ngừng nghỉ về tốc độ xử lý giao dịch, Solana đã chứng minh vị thế dẫn đầu của mình trong số các blockchain lớn. Vào ngày 6 tháng 4 năm nay, giữa cơn sốt memecoin, tốc độ giao dịch trung bình mỗi giây (TPS) thực tế hàng ngày của Solana đã đạt mức cao kỷ lục 1.504. Con số ấn tượng này khiến Solana nhanh gấp 46 lần Ethereum và hơn 5 lần so với Polygon, blockchain giữ vị trí cao nhất trong số các giải pháp mở rộng của Ethereum.
Tuy nhiên, con số kỷ lục này vẫn còn là một chặng đường dài so với tiềm năng lý thuyết. Tốc độ 1.504 TPS mới chỉ đạt 1.6% so với tốc độ tối đa 65.000 TPS mà Solana tuyên bố. Đồng thời, sự gia tăng đột biến của các giao dịch cũng đã dẫn đến tình trạng nghẽn mạng. Giới quan sát vẫn đang chờ đợi xem Solana có thể ghi nhận mức TPS thực tế cao hơn nhanh như thế nào sau các bản nâng cấp sắp tới.
Non-EVM đang nhanh gấp 4 lần EVM
Không chỉ Solana, các blockchain non-EVM (không tương thích với Máy ảo Ethereum) khác cũng đang cho thấy sự vượt trội rõ rệt. Đứng ở vị trí thứ hai là Sui, một blockchain non-EVM khác, đã ghi nhận mức TPS thực tế cao nhất là 854 vào tháng 7 năm 2024, nhờ vào sự phổ biến của tựa game on-chain Sui 8192.
Đọc thêm: Stablecoin giữ vững 300 tỷ USD giữa biến động: Dòng tiền “ẩn mình” vẫn neo chặt trong hệ thống
Những cái tên non-EVM đáng chú ý khác bao gồm TON với 175 TPS và Near Protocol với 118 TPS. Ở phía ngược lại, các blockchain non-EVM có tốc độ xử lý thực tế tương đối thấp hơn là Aptos (49 TPS), Starknet (12 TPS), Bitcoin (11 TPS) và Thorchain (2 TPS).
Tổng kết lại, 8 blockchain non-EVM lớn có mức TPS cao nhất trung bình là 284. Trong khi đó, 17 blockchain EVM và tương thích EVM lớn nhất chỉ đạt mức trung bình 74 TPS. Điều này có nghĩa là, về mặt tốc độ xử lý thực tế cao nhất, các blockchain non-EVM nhanh gấp 3.9 lần so với các đối thủ EVM.
BSC và Polygon dẫn đầu "thế giới" EVM
Vậy ai đang dẫn đầu trong thế giới EVM? BNB Smart Chain (BSC) đã đạt 378 TPS thực tế vào ngày 7 tháng 12 năm 2024, trong bối cảnh hoạt động on-chain tăng vọt do làn sóng inscriptions. Thành tích này giúp BSC trở thành blockchain nhanh nhất trong số các EVM, mặc dù chỉ xếp thứ ba chung cuộc và đạt chưa đến một nửa tốc độ xử lý của Sui.
Tương tự, cơn sốt inscriptions cũng cho phép Polygon ghi nhận 190 TPS thực tế vào ngày 16 tháng 11 năm 2024. Do đó, Polygon hiện là giải pháp mở rộng Ethereum nhanh nhất, gấp 8.4 lần so với chính Ethereum, ngay cả khi Polygon tụt lại khá xa so với 3 blockchain nhanh nhất.
Đọc thêm: Liệu Zcash có đang dần thay thế Bitcoin?
Một điểm đáng chú ý là các giải pháp mở rộng và layer 2 của Ethereum vẫn chưa thể vượt mặt các blockchain layer 1 khác về tốc độ xử lý thực tế. Điều này có thể một phần là do số lượng giao dịch on-chain trên các giải pháp mở rộng của Ethereum còn thấp, dẫn đến tốc độ TPS thực tế chậm hơn. Mặc dù vậy, khi cộng gộp, Ethereum và mười giải pháp mở rộng lớn nhất của nó đã đạt tổng TPS thực tế là 500.
Con số tổng này đã đặt tốc độ xử lý kết hợp của họ lên trên BSC, nhưng vẫn chậm hơn Solana và Sui. Ngoài Polygon, 4 giải pháp mở rộng khác đã được chứng minh là nhanh hơn Ethereum (23 TPS) bao gồm Arbitrum (59 TPS), Linea (56 TPS), Base (37 TPS) và Mantle (25 TPS).
Hầu hết kỷ lục được thiết lập trong 12 tháng qua
Điều thú vị là có đến 24 trong số 25 blockchain đã trải qua mức TPS thực tế cao nhất trong vòng 12 tháng qua, kéo dài từ Tron vào ngày 12 tháng 11 năm 2024 cho đến zkLink Nova gần đây nhất vào ngày 13 tháng 10 năm 2025.
Cụ thể, 12 blockchain đã ghi nhận TPS cao nhất trong năm 2024 và 12 blockchain khác trong năm 2024. Ngoại lệ duy nhất là Thorchain, vốn đã đạt được TPS cao nhất vào tháng 5 năm 2022. Điều này cho thấy hoạt động on-chain đang ngày càng gia tăng và đạt mức cao hơn trong những tháng gần đây, chủ yếu được thúc đẩy bởi sự đầu cơ vào các câu chuyện mới trên thị trường và memecoin.
Dưới đây là bảng xếp hạng chi tiết tốc độ TPS cao nhất của các blockchain hàng đầu:
| Xếp hạng | Blockchain | Tốc độ giao dịch nhanh nhất (TPS) |
| 1 | Solana | 1,053.65 |
| 2 | Sui | 854.05 |
| 3 | BSC | 378.27 |
| 4 | Polygon | 190.39 |
| 5 | TON | 175.46 |
| 6 | Tron | 159.61 |
| 7 | Near | 117.84 |
| 8 | Avalanche | 89.16 |
| 9 | Cronos | 72.19 |
| 10 | Gnosis | 65.57 |
| 11 | Fantom | 59.17 |
| 12 | Arbitrum | 58.97 |
| 13 | Linea | 55.70 |
| 14 | Aptos | 49.48 |
| 15 | Base | 37.49 |
| 16 | Mantle | 25.47 |
| 17 | Ethereum | 22.70 |
| 18 | Starknet | 12.30 |
| 19 | Optimism | 11.79 |
| 20 | Bitcoin | 10.73 |
| 21 | Blast | 9.90 |
| 22 | Merlin | 7.48 |
| 23 | Mode | 6.52 |
| 24 | zkLink Nova | 3.69 |
| 25 | Thorchain | 2.05 |
Kết luận
Nghiên cứu này đã kiểm tra tốc độ xử lý của các blockchain lớn nhất, được lựa chọn dựa trên bảng xếp hạng tổng giá trị bị khóa (TVL) trên DefiLlama vào ngày 15 tháng 10 năm 2025. Tốc độ xử lý được đo bằng TPS thực tế hoặc đã thực hiện và được xác định theo mức trung bình hàng ngày để có được TPS chuẩn hóa cho nhiều chuỗi nhất có thể.
TPS được tính bằng dữ liệu có sẵn công khai từ các trình khám phá blockchain tương ứng và Dune Analytics. Một số chuỗi thiếu dữ liệu đã bị loại khỏi nghiên cứu, bao gồm Hyperliquid, PulseChain, Kava, Cardano và Rootstock.
