Trong một thị trường crypto đầy rẫy các startup gọi vốn trăm triệu USD, thuê KOL quảng bá và “đốt tiền” marketing, Hyperliquid nổi lên như một ngoại lệ khó tin. Không VC, không quảng cáo, không influencer, chỉ với 11 nhân sự, nền tảng này đã xử lý hơn 2.000 tỷ USD khối lượng giao dịch và đạt doanh thu thường niên hơn 1,24 tỷ USD. Đứng sau Hyperliquid là Jeff Yan, một trong những CEO có tầm ảnh hưởng trong cộng đồng Web3, nhưng có nền tảng học thuật và tư duy hệ thống hiếm thấy trong ngành crypto.
Jeff Yan là ai?
Jeff Yan sinh ra và lớn lên tại Palo Alto, California, cái nôi của Thung lũng Silicon. Ngay từ nhỏ, ông đã thể hiện năng lực vượt trội trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, đặc biệt là Vật lý. Năm 2013, Jeff Yan giành huy chương vàng Olympic Vật lý Quốc tế (IPhO) – thành tích chỉ dành cho những bộ óc xuất sắc nhất toàn cầu ở lứa tuổi học sinh.
Sau đó, Jeff Yan theo học tại Đại học Harvard, chuyên ngành Toán học và Khoa học Máy tính. Đây là nền tảng quan trọng giúp ông tiếp cận tư duy thuật toán, xác suất và hệ thống phân tán – những yếu tố cốt lõi của cả giao dịch tần suất cao lẫn blockchain.
Từ Phố Wall đến crypto: Con đường không hề thẳng
Tốt nghiệp Harvard, Jeff Yan gia nhập Hudson River Trading (HRT) – một trong những quỹ giao dịch tần suất cao (HFT) hàng đầu thế giới. Tại đây, ông trực tiếp tham gia xây dựng các hệ thống có khả năng xử lý hàng nghìn lệnh mỗi giây, tối ưu hóa độ trễ và kiểm soát rủi ro ở cấp độ vi mô – nơi từng mili-giây có thể quyết định lợi nhuận.
Nhưng Phố Wall cũng để lại cho Jeff Yan một dấu hỏi lớn. Đằng sau tốc độ và hiệu quả là sự thiếu minh bạch mang tính cấu trúc. Các hệ thống tài chính truyền thống vận hành như những “khu vườn đóng”, nơi dữ liệu, quyền truy cập và lợi thế chỉ thuộc về một nhóm nhỏ đặc quyền. Chính sự bất cân xứng này đã gieo mầm cho tham vọng đưa công nghệ giao dịch chuyên nghiệp bước ra khỏi thế giới khép kín đó.
Năm 2018, Jeff Yan rời Phố Wall để bước vào crypto. Ông không bắt đầu bằng việc xây sàn giao dịch, mà thử nghiệm với prediction market – mô hình thị trường dự đoán được kỳ vọng mang lại hiệu quả thông tin cao. Dự án thất bại. Nhưng chính cú ngã đó giúp ông nhìn ra bản chất vấn đề: thị trường crypto đầy rẫy bất cân xứng và kém hiệu quả, đặc biệt ở cơ chế khớp lệnh và quản lý thanh khoản – những điểm yếu mà tài chính truyền thống đã giải quyết từ hàng thập kỷ trước.
Chameleon Trading: bước đệm chiến lược và cú hích tư duy
Năm 2020, Jeff Yan thành lập Chameleon Trading với trọng tâm là market making trong thị trường crypto. Chỉ trong thời gian ngắn, Chameleon vươn lên trở thành một trong những market maker lớn nhất, hoạt động trên hàng loạt sàn giao dịch tập trung và đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thanh khoản cho thị trường.
Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự đến vào tháng 11/2022, FTX phá sản, gây thiệt hại hàng chục tỷ USD và làm lung lay niềm tin vào mô hình sàn tập trung. Với Jeff Yan, đây không chỉ là một cú sốc thị trường mà là bằng chứng cho thấy CEX không thể là tương lai dài hạn.
Quan sát sự việc dưới góc nhìn của một kỹ sư, Jeff nhận ra vấn đề của FTX, hay rộng hơn là các CEX, không nằm ở công nghệ khớp lệnh. Hệ thống của họ đủ nhanh, đủ phức tạp và đủ tinh vi. Lỗ hổng cốt lõi nằm ở mô hình “hộp đen”. Khi người dùng nạp tài sản vào sàn, quyền kiểm soát bị chuyển giao hoàn toàn cho bên vận hành, buộc họ phải đặt niềm tin tuyệt đối vào con người. Và lịch sử đã nhiều lần chứng minh: khi lòng tham vượt qua cơ chế kiểm soát, những “hộp đen” đó trở thành nơi che giấu rủi ro và gian lận.
Thay vì đi theo lối mòn là xây dựng một CEX “đáng tin cậy hơn”, Jeff Yan chọn một hướng tiếp cận cực đoan nhưng bền vững hơn: loại bỏ vai trò của con người khỏi hệ thống quản trị tài sản. Ông theo đuổi triết lý “credibility neutral” – một nền tảng tài chính nơi người dùng không cần phải tin vào bất kỳ ai, kể cả đội ngũ sáng lập.
Trong mô hình này, sự minh bạch không đến từ lời cam kết, mà được cưỡng chế bằng mã nguồn trên blockchain. Mọi lệnh giao dịch, mọi khoản ký quỹ và mọi dòng tiền đều phải có khả năng kiểm chứng theo thời gian thực. Chính giai đoạn vận hành Chameleon Trading đã giúp Jeff Yan nhìn thấu những điểm yếu mang tính cấu trúc của CEX: phụ thuộc vào niềm tin, rủi ro custody, thiếu minh bạch và nguy cơ sụp đổ dây chuyền.
Ông đưa ra quyết định mang tính bước ngoặt: tự xây dựng một sàn giao dịch phi tập trung, nhưng phải đạt hiệu năng và trải nghiệm ngang hoặc vượt CEX.
Hyperliquid tham vọng DEX đạt chuẩn hiệu năng của Phố Wall
Năm 2023, Hyperliquid xuất hiện theo cách hoàn toàn trái ngược với phần còn lại của thị trường crypto. Không gọi vốn từ quỹ đầu tư mạo hiểm, không chiến dịch marketing rầm rộ, không KOL dẫn dắt dư luận. Đội ngũ khi đó chỉ khoảng 10 kỹ sư, dồn toàn bộ nguồn lực vào một mục tiêu duy nhất: xây dựng hệ thống orderbook on-chain nhanh nhất thị trường.
Kết quả nhanh chóng gây bất ngờ. Chỉ trong vòng 100 ngày, Hyperliquid đạt mốc 1 tỷ USD khối lượng giao dịch mỗi ngày, với độ trễ thấp và trải nghiệm mượt mà – đủ tiêu chuẩn để thu hút cả những trader chuyên nghiệp vốn quen với hạ tầng giao dịch tập trung. Kiến trúc nền tảng được thiết kế tối ưu cho phái sinh, cho phép Hyperliquid tự chủ thanh khoản thay vì phụ thuộc vào các nguồn bên ngoài.
Triết lý “đi ngược dòng” tiếp tục được thể hiện rõ trong đợt airdrop năm 2024. Hyperliquid phân phối 31% tổng cung token trực tiếp cho người dùng, không dành bất kỳ tỷ lệ nào cho VC, không private sale, không seed round. Toàn bộ giá trị được chuyển thẳng về cộng đồng sử dụng thực sự, thay vì phục vụ chiến lược tối ưu hóa định giá cho nhà đầu tư.
Cách phân phối này được xem là một trong những airdrop công bằng nhất trong lịch sử crypto, đồng thời củng cố niềm tin rằng Hyperliquid không được xây dựng như một “sản phẩm tài chính”, mà như một hạ tầng giao dịch – nơi hiệu suất, minh bạch và trải nghiệm người dùng được đặt lên hàng đầu.
Những con số định hình Hyperliquid
Đến năm 2025, Hyperliquid không còn là một thử nghiệm DEX mang tính ý tưởng, mà đã được định vị bằng những con số cụ thể. Tổng khối lượng giao dịch lũy kế vượt 2.000 tỷ USD, trong khi doanh thu thường niên ước tính đạt khoảng 1,24 tỷ USD.
Đáng chú ý, toàn bộ hệ thống này được vận hành bởi chỉ 11 nhân sự toàn thời gian, tương đương mức doanh thu trung bình khoảng 113 triệu USD trên mỗi nhân viên – một hiệu suất hiếm thấy ngay cả với các định chế tài chính truyền thống.
Với quy mô và tốc độ tăng trưởng đó, Hyperliquid đã bước vào vị thế đối thủ trực tiếp của Binance trong mảng giao dịch phái sinh, nhưng với một mô hình hoàn toàn khác: phi tập trung, minh bạch và không phụ thuộc vào niềm tin.
Jeff Yan – Mẫu CEO hiếm trong crypto
Jeff Yan không xây dựng hình ảnh cá nhân, không phát ngôn gây sốc, không theo đuổi narrative “visionary founder”. Ông đại diện cho một thế hệ CEO crypto mới: kỹ sư – nhà toán học – trader hệ thống, đặt hiệu suất, minh bạch và cấu trúc thị trường lên hàng đầu.
Trong một ngành thường bị dẫn dắt bởi marketing và cảm xúc, Jeff Yan chứng minh rằng năng lực kỹ thuật thuần túy vẫn có thể tạo ra một đế chế trị giá hàng chục tỷ USD.
Hyperliquid, xét cho cùng, không chỉ là một sàn giao dịch. Nó là sản phẩm của một tư duy vật lý: hiểu hệ thống, nhận diện bất ổn, và thiết kế lại từ gốc.
