Trong một thông điệp đầy lạc quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ca ngợi cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là "tuyệt vời, xuất sắc", thậm chí đánh giá nó cao hơn thang điểm tối đa khi cho điểm 12 trên thang 10.
Cuộc gặp bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Busan ngày 30/10 đã đánh dấu bước ngoặt quan trọng, với hai nhà lãnh đạo đạt được "đồng thuận cơ bản" về các vấn đề kinh tế và thương mại then chốt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Phát biểu sau cuộc thảo luận kéo dài, ông Trump nhấn mạnh: "Đã có một cuộc gặp 'tuyệt vời, xuất sắc' với Chủ tịch Tập. Hai bên đã đồng ý gần như mọi thứ. Không phải tất cả đều được bàn, một số vấn đề vì lý do nào đó đã không được nhắc đến." Ông mô tả Chủ tịch Tập là "nhà lãnh đạo vĩ đại của một quốc gia vĩ đại", và bày tỏ niềm tin vào một "mối quan hệ tuyệt vời lâu dài" giữa hai nước.
Những tiến bộ cụ thể trong thỏa thuận thương mại
Các nhóm đàm phán của Mỹ và Trung Quốc đã đạt được những bước tiến đáng kể, mở ra hy vọng về một thỏa thuận tạm thời để hạ nhiệt căng thẳng thương mại kéo dài. Theo ông Trump, các nội dung chính bao gồm:
-
Giảm thuế Fentanyl: Từ 20% xuống còn 10% đối với hàng hóa Trung Quốc, có hiệu lực ngay lập tức.
-
Giảm tổng thuế quan: Từ mức 57% xuống 47%, giúp giảm gánh nặng cho các doanh nghiệp hai bên.
-
Giải quyết vấn đề đất hiếm: Trung Quốc cam kết tiếp tục xuất khẩu khoáng sản đất hiếm, chấm dứt mối lo ngại về nguồn cung chiến lược cho ngành công nghệ Mỹ.
-
Thỏa thuận đậu nành: Các hợp đồng mua bán sẽ bắt đầu thực hiện ngay lập tức, hỗ trợ nông dân Mỹ và ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chủ tịch Tập Cận Bình cũng xác nhận những tiến bộ này, nhấn mạnh rằng hai bên đã tìm được "tiếng nói chung cơ bản" về các vấn đề quan trọng như tiếp cận thị trường, sở hữu trí tuệ và xuất khẩu nguyên liệu. Ông cho biết: "Điều kiện quốc gia khác nhau khiến Trung Quốc và Mỹ không phải lúc nào cũng có cùng quan điểm. Hai nền kinh tế hàng đầu thế giới đôi khi xích mích cũng là lẽ tự nhiên."
Tuy nhiên, ông lạc quan rằng "sự phát triển và phục hưng của Trung Quốc song hành cùng tầm nhìn 'Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại' của Tổng thống Trump", và hai nước "hoàn toàn có khả năng giúp đỡ lẫn nhau thành công và thịnh vượng cùng nhau".
Ông Tập khẳng định Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục làm việc với ông Trump để "củng cố quan hệ Trung–Mỹ", đồng thời nhắc lại quan điểm mà ông đã nêu nhiều lần: Hai nước nên là đối tác, không phải đối thủ.
Bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc
Tuyên bố "đồng thuận cơ bản" đến sau nhiều tuần leo thang căng thẳng, bắt nguồn từ đầu tháng 10 khi Bắc Kinh công bố các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm nghiêm ngặt hơn. Đáp trả, ông Trump từng đe dọa áp thuế 100% lên hàng hóa Trung Quốc từ ngày 1/11, đẩy hai bên vào nguy cơ chiến tranh thương mại toàn diện.
Tuy nhiên, các nỗ lực ngoại giao cấp cao đã kịp thời can thiệp. Tuần trước, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã có các cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" tại Kuala Lumpur, Malaysia. Những cuộc gặp này được đánh giá là tạo nền tảng tích cực, giúp các nhà lãnh đạo hai nước tập trung vào quyết định chính trị cuối cùng tại Busan.
Đọc thêm: Mỹ - Nhật ký thỏa thuận thương mại 550 tỷ USD: “Cái bắt tay vàng” trong kỷ nguyên hậu toàn cầu hóa
Ông Trump cũng bày tỏ hy vọng rằng cuộc gặp sẽ dẫn đến một "thỏa thuận thương mại mới", với ý định hạ thấp mức thuế quan bổ sung. "Tôi nghĩ chúng ta đã đồng ý về nhiều điều rồi và sẽ đồng ý thêm một số thỏa thuận nữa ngay bây giờ", ông nói.
Tín hiệu tích cực cho thị trường toàn cầu
Dù chi tiết cụ thể của "đồng thuận cơ bản" chưa được công bố đầy đủ, thông báo từ hai nhà lãnh đạo đã ngay lập tức mang lại luồng gió tích cực cho các thị trường tài chính toàn cầu. Thị trường tiền điện tử đã ngay lập tức phản hồi tích cực, khi Bitcoin quay trở lại mốc 111.000 USD sau cuộc gặp.
Việc đạt được thỏa thuận nguyên tắc về các vấn đề gai góc không chỉ giảm nguy cơ leo thang thương mại mà còn mở ra lộ trình cho các cuộc đàm phán sâu hơn. Với lời lẽ hòa giải từ cả hai bên, quan hệ Mỹ-Trung dường như đang bước vào giai đoạn mới, nơi hợp tác kinh tế có thể vượt qua những bất đồng chiến lược.
Đọc thêm: Fed tạt gáo nước lạnh vào sự lạc quan của thị trường tài chính
Cuộc gặp tại Busan không chỉ là một chương kết thúc cho giai đoạn căng thẳng mà còn là minh chứng cho sức mạnh của ngoại giao cấp cao. Như ông Trump tóm tắt: "Nếu đánh giá cuộc gặp với ông Tập trên thang điểm 1–10, thì tôi cho 12 điểm."
