Cách đây hơn một thập kỷ, khi khái niệm “tín chỉ carbon” còn xa lạ với phần lớn doanh nghiệp Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên ông Đặng Lê Nguyên Vũ đã sớm nhìn thấy tiềm năng kinh tế khổng lồ từ thị trường này. Nhận định từng được xem là táo bạo ấy, đến nay đang dần trở thành hiện thực, trong bối cảnh thế giới tăng tốc hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).
Tại Ngày hội các nhà đầu tư năm 2012, ông Đặng Lê Nguyên Vũ đã có bài phát biểu gây chú ý về chiến lược phát triển bền vững, trong đó nhấn mạnh việc tìm kiếm lợi thế cạnh tranh dựa trên sở trường quốc gia. Theo ông, Việt Nam – một quốc gia nông nghiệp – không chỉ nên coi nông nghiệp là ngành sản xuất truyền thống, mà cần nhìn nhận đây là “đòn bẩy chiến lược” để bảo vệ môi trường và tạo ra giá trị kinh tế mới.
Điểm nhấn trong bài phát biểu khi đó là tín chỉ carbon. Ông Vũ cho rằng, nếu biết cách tổ chức và khai thác, Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra nguồn thu lớn từ việc giảm phát thải khí nhà kính. “Nếu biết làm, chúng ta có thể kiếm được rất nhiều tiền từ tín chỉ carbon, thông qua các cơ chế và quỹ trao đổi carbon mà thế giới đã thiết lập”, ông từng khẳng định.
Không chỉ dừng ở góc độ kinh tế, ông Vũ còn cảnh báo sớm về những hệ lụy của biến đổi khí hậu đối với diện tích đất nông nghiệp toàn cầu. Theo ông, khi dân số tăng nhanh trong khi tài nguyên đất canh tác bị thu hẹp, an ninh lương thực sẽ trở thành vấn đề nghiêm trọng, kéo theo giá lương thực tăng cao và nguy cơ bất ổn kinh tế – xã hội.
Từ đó, ông nhấn mạnh sự cần thiết của một mô hình nông nghiệp phát triển theo chuỗi giá trị toàn diện, bền vững và gắn với bảo vệ môi trường. “Lương thực sẽ ngày càng đắt giá và không bao giờ rẻ đi. Muốn thoát khỏi định kiến nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu, phải thay đổi tư duy và cách làm”, ông Vũ từng nói.
Những dự báo này đang dần được kiểm chứng. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), giá tín chỉ carbon hiện vào khoảng 50 USD/tấn CO₂e có thể tăng lên 120–150 USD vào năm 2035 và chạm mốc 250 USD/tấn vào năm 2050, khi nhu cầu bù đắp phát thải của các doanh nghiệp ngày càng gia tăng dưới áp lực các cam kết Net Zero.
Bước sang giai đoạn 2024–2025, thị trường tín chỉ carbon toàn cầu đang chứng kiến những chuyển động rõ nét hơn bao giờ hết. Theo báo cáo State and Trends of Carbon Pricing 2025 của Ngân hàng Thế giới (WB), giá tín chỉ carbon chất lượng cao đã bắt đầu tăng trở lại sau giai đoạn trầm lắng, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn từ các doanh nghiệp buộc phải thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero). Đặc biệt, nhóm tín chỉ gắn với các dự án hấp thụ và loại bỏ carbon – như rừng, nông nghiệp bền vững – đang được định giá cao hơn nhờ tiêu chuẩn khắt khe về tính minh bạch và khả năng đo lường phát thải.
Tại Việt Nam, quá trình hình thành thị trường tín chỉ carbon nội địa cũng đang được đẩy nhanh. Theo lộ trình do Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố, Việt Nam dự kiến vận hành thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon vào cuối năm 2026, tạo nền tảng cho thị trường carbon chính thức trong những năm tiếp theo. Song song với đó, hàng nghìn doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực phát thải lớn đã bắt đầu thực hiện kiểm kê khí nhà kính, chuẩn bị cho cơ chế mua – bán tín chỉ carbon trong nước. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, giúp Việt Nam không chỉ bán tín chỉ ra thị trường quốc tế mà còn chủ động sử dụng carbon như một công cụ điều tiết kinh tế và môi trường.
Trong bối cảnh ấy, những nhận định của ông Đặng Lê Nguyên Vũ từ hơn một thập kỷ trước về tín chỉ carbon như một “tài sản kinh tế mới” đang dần trở thành hiện thực. Khi thế giới bước vào cuộc đua Net Zero, carbon không còn là khái niệm môi trường thuần túy mà đã trở thành một loại hàng hóa chiến lược. Với lợi thế về nông nghiệp, rừng và các giải pháp giảm phát thải tự nhiên, Việt Nam đứng trước cơ hội lớn để biến tín chỉ carbon thành động lực tăng trưởng mới – đúng như tầm nhìn mà ông Vũ từng nhấn mạnh từ rất sớm.
