Vitalik Buterin cảnh báo về sự chi phối của BlackRock tại Devconnect
Tại sự kiện Devconnect ở Buenos Aires, không khí trở nên căng thẳng ngay từ những phút đầu khi Vitalik Buterin cùng Roger Dingledine, đồng sáng lập Tor Project, đặt thẳng vấn đề: “Liệu Ethereum có đang đi quá gần với Phố Wall?”.
Dingledine mở lời bằng câu hỏi khiến cả khán phòng im lặng: “Làm sao để Ethereum không bị những gã khổng lồ như BlackRock chi phối?”
Vitalik đáp lại không vòng vo. Theo ông, việc các định chế tài chính liên tục gom Ether đang tạo ra hai rủi ro mang tính sống còn. Rủi ro đầu tiên là làm nản lòng những người đã gắn bó và xây dựng hạ tầng Ethereum trong nhiều năm, khiến họ dần rời xa hệ sinh thái. Rủi ro thứ hai là áp lực thay đổi các quyết định kỹ thuật theo hướng phục vụ tổ chức, thay vì duy trì khả năng tiếp cận công bằng cho mọi người dùng.
Vitalik Buterin quan ngại về làn sóng ETF và ảnh hưởng BlackRock. Nguồn @EFDevcon.
Vitalik cảnh báo rằng khi các quỹ và doanh nghiệp nắm lượng Ether quá lớn, họ có thể vô tình “uốn” Ethereum theo nhu cầu riêng. Điều này đi ngược lại bản chất mở, không cần xin phép và phi tập trung, những giá trị đã tạo nên sức mạnh của mạng lưới ngay từ đầu.
Sự trỗi dậy của ETF ETH và áp lực từ Phố Wall
Dữ liệu được nêu tại buổi thảo luận cho thấy 9 tổ chức Phố Wall hiện đang nắm hơn 18 tỷ USD ETH, và con số này có thể nhanh chóng tăng lên 10% tổng nguồn cung ETH.
Điều này tạo ra một nghịch lý: Dòng tiền tổ chức mang lại thanh khoản và sự công nhận rộng rãi. Nhưng càng nắm nhiều, họ càng muốn Ethereum được “tối ưu hóa” theo mô hình tài chính truyền thống.
Kể từ khi các ETF Ethereum của BlackRock ra mắt, áp lực “chuẩn hóa” hạ tầng blockchain theo tiêu chí của tổ chức ngày càng rõ rệt. Và đó là mâu thuẫn fundamental: các giá trị mà Ethereum đại diện không phải là thứ Phố Wall quan tâm.
Vitalik gọi đây là “sự thành công nguy hiểm” vì nếu không cẩn trọng, chính sự tham gia ồ ạt của tổ chức có thể làm Ethereum đánh mất linh hồn của mình.
Rủi ro kỹ thuật: Khi Ethereum tối ưu cho tổ chức thay vì người dùng
Trong phần quan trọng nhất của bài phát biểu, Vitalik đưa ra ví dụ rõ ràng về cách áp lực từ tổ chức có thể làm lệch hướng phát triển kỹ thuật.
Đề xuất rút ngắn thời gian tạo khối xuống 150 mili-giây nghe có vẻ hấp dẫn với các hoạt động giao dịch tốc độ cao. Nhưng cái giá phải trả lại quá lớn. Khi thời gian tạo khối được rút ngắn đến mức cực hạn, chỉ những trung tâm dữ liệu có hạ tầng mạng siêu nhanh, như tại New York, mới đủ khả năng vận hành nút mạng (node).
Điều đó đồng nghĩa người dùng bình thường sẽ bị loại khỏi quá trình xác thực. Và Ethereum, vốn được thiết kế để ai cũng có thể tham gia – sẽ trở thành một mạng lưới phục vụ cho vài trung tâm tài chính lớn.
Vitalik gọi đây là “sự tối ưu sai mục đích”: Nhanh hơn, nhưng đánh đổi đi tính toàn cầu, khả năng tham gia của cộng đồng và mức độ phân quyền, vốn cũng là giá trị cốt lõi của Ethereum trong suốt 10 năm.
Ông khẳng định: “Nếu đánh đổi khả năng tiếp cận để lấy tốc độ, Ethereum sẽ đánh mất sự phân quyền. Và khi đó, toàn bộ giá trị mà mạng lưới đang sở hữu sẽ sụp đổ.”
Ethereum Foundation chia sẻ định hướng: Giữ “chiếc thang Ethereum” ổn định
Một trong những bài phát biểu đáng chú ý tại Devconnect đến từ Hsiao-Wei Wang, Đồng Giám đốc Điều hành Ethereum Foundation (EF). Cô ví Ethereum như một chiếc thang đã được cộng đồng cùng nhau xây dựng suốt một thập kỷ không có điểm kết thúc cố định, nhưng luôn tạo đà cho thế hệ tiếp theo tiếp tục phát triển.
Hsiao-Wei cho biết Ethereum Foundation đang bước vào giai đoạn mới, tập trung vào ba trụ cột: độ tin cậy, tính linh hoạt và trách nhiệm trong quản trị. Cô nhấn mạnh Ethereum không thuộc về bất kỳ tổ chức nào và không được phép lệ thuộc vào bất kỳ nguồn vốn lớn nào kể cả khi dòng tiền tổ chức đang đổ vào mạnh mẽ.
Ethereum Foundation sẽ tiếp tục đầu tư dài hạn vào các công nghệ then chốt như bằng chứng không tiết lộ (ZK), đa dạng hóa phần mềm vận hành nút và những công cụ giúp duy trì tính trung lập đáng tin cậy.
“Chỉ cần đánh mất những giá trị này, toàn bộ chiếc thang sẽ rung lắc,” Hsiao-Wei nói.
Bài phát biểu của cô cũng củng cố thông điệp chung của Devconnect năm nay: Dòng vốn tổ chức có thể mở ra cơ hội, nhưng Ethereum phải kiên định bảo vệ bản chất của mình, một mạng lưới toàn cầu, không bị kiểm soát và không chịu bất kỳ sự kiểm duyệt hay chi phối tập trung nào.
