Vài tháng sau, vào ngày 3 tháng 1 năm 2009, khối đầu tiên của mạng Bitcoin, Genesis Block, được khai thác, mang theo dòng chữ nổi tiếng: “The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks.” Đó không chỉ là một dòng dữ liệu, mà là một tuyên ngôn: Bitcoin ra đời không để phục tùng hệ thống tài chính cũ, mà để xây dựng một hệ thống mới – minh bạch, phi tập trung và thuộc về tất cả mọi người. Từ những dòng mã sơ khai, Bitcoin dần trở thành một mạng lưới toàn cầu trị giá hàng nghìn tỷ đô la, vận hành liên tục suốt 17 năm qua, chưa từng ngừng hoạt động dù chỉ một giây.
Ngày nay, Bitcoin đã bước sang tuổi 17, trở thành tài sản kỹ thuật số phi tập trung lớn nhất thế giới, được nắm giữ bởi hàng triệu người dùng, tổ chức, quỹ đầu tư và thậm chí là cả các quốc gia. Giá trị của nó đã từng dao động từ vài cent lên đến hơn 126.000 USD – nhưng thứ khiến Bitcoin đặc biệt chưa bao giờ là giá cả. Đó là tư tưởng tự do mà Satoshi đã gieo – niềm tin rằng con người có thể sở hữu, giao dịch và bảo vệ tài sản của mình mà không cần xin phép bất kỳ ai.
Satoshi biến mất vào năm 2011, để lại hệ thống cho cộng đồng tiếp tục phát triển. Không ai biết ông là ai, và có lẽ điều đó làm Bitcoin trở nên kỳ diệu hơn. Bởi khi người sáng tạo rời đi, chỉ còn lại ý tưởng – và ý tưởng ấy vẫn sống, tự vận hành, tự lớn mạnh. Hôm nay, 17 năm sau, tinh thần của Satoshi vẫn hiện hữu trong từng node đang chạy, từng block mới được khai thác, từng người giữ ví tự quản (self-custody) trên khắp thế giới. Từ El Salvador cho đến những miner nhỏ lẻ, tất cả đang cùng nhau duy trì một hệ thống phi tập trung thực sự của nhân loại.
Đọc thêm: Blockchain Gallery và tượng Satoshi: Điểm đến văn hoá - công nghệ mới tại Hà Nội
Bitcoin không chỉ là một công nghệ hay một tài sản đầu tư. Nó là biểu tượng cho sự tự do, cho quyền tự quản của cá nhân trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Satoshi không để lại di chúc, nhưng để lại một di sản mà thế giới vẫn đang tiếp tục viết tiếp mỗi ngày. Và hôm nay, khi nhìn lại 17 năm hành trình đó, ta có thể nói rằng: Bitcoin không chỉ thay đổi tài chính – nó thay đổi cách chúng ta nhìn về niềm tin, quyền lực và tự do.
