Vàng, bạc tăng tốc, Bitcoin lao dốc
Những ngày cuối tháng 2, đầu tháng 3/2026, thị trường tài chính toàn cầu rung lắc mạnh khi căng thẳng giữa Israel và Iran leo thang sau các đợt tấn công phủ đầu có sự tham gia của Mỹ. Tiếng nổ tại Tehran không chỉ làm nóng bản đồ địa chính trị Trung Đông, mà còn kích hoạt làn sóng tháo chạy khỏi tài sản rủi ro trên quy mô toàn cầu.
Theo ghi nhận từ The Economic Times, ngay sau khi căng thẳng leo thang, dòng tiền lập tức tìm đến tài sản trú ẩn. Vàng tiến sát mốc 5.300 USD/ounce, bạc áp sát 93 USD/ounce. Trong khi đó, Bitcoin – kênh giao dịch gần như duy nhất hoạt động cuối tuần, lại giảm gần 5%, rơi xuống dưới 60.000 USD.
Sự phân hóa này cho thấy tâm lý phòng thủ đang lấn át khẩu vị rủi ro. Khi bất ổn địa chính trị tăng cao, vàng quay lại vai trò truyền thống khi bảo toàn giá trị trong khủng hoảng.
Ông Philip Streible, Giám đốc chiến lược thị trường tại Blue Line Futures, nhận định vàng có thể hướng tới 5.450 USD/ounce, với vùng hỗ trợ quanh 5.120 USD. Tuy nhiên, để chạm 6.000 USD hoặc cao hơn, thị trường cần một cú sốc kéo dài đủ lớn về địa chính trị và năng lượng.
Không chỉ kim loại quý, dầu thô cũng phản ứng tức thì. Theo Anadolu Agency, dầu Brent tăng gần 3%, lên 73,12 USD/thùng; dầu WTI tăng 2,7%, đạt 67,2 USD/thùng –mức cao nhất kể từ giữa năm 2025.
Chuyên gia Osama Rizvi của Primary Vision cho rằng nếu xung đột chỉ dừng ở quy mô hạn chế, giá dầu có thể hạ nhiệt nhanh. Nhưng kịch bản rủi ro nằm ở eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Nếu tuyến này bị gián đoạn, giá dầu có thể vọt lên 150 USD/thùng. Hệ quả không dừng ở thị trường năng lượng: tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể giảm 1,5%, lạm phát Mỹ quay lại ngưỡng 4,5% và vàng vượt 6.500 USD/ounce. Khi đó, thị trường sẽ bước vào một chu kỳ tái định giá tài sản quy mô lớn.
Thị trường vàng Việt Nam: Biến động “kép” và khoảng cách 20 triệu đồng/lượng
Tại Việt Nam, thị trường vàng còn chịu thêm một tầng biến động nội tại. Có thời điểm vàng miếng SJC được niêm yết trên 191 triệu đồng/lượng, sau đó giảm hơn 25 triệu đồng chỉ trong vài ngày.
Đáng chú ý, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới có lúc lên tới mức chưa từng thấy với gần 20 triệu đồng/lượng. Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, đây là biểu hiện của sự thiếu liên thông thị trường, nguồn cung hạn chế và tâm lý đầu cơ dâng cao.
Về bản chất, vàng là hàng hóa toàn cầu, giá trong nước khó có thể tách rời xu hướng quốc tế trong điều kiện bình thường. Tuy nhiên, cơ chế quản lý nhập khẩu và cấu trúc thị trường đặc thù khiến nguồn cung không phản ứng kịp khi nhu cầu tăng đột biến. Doanh nghiệp buộc phải nới rộng chênh lệch giá mua – bán để phòng ngừa rủi ro, từ đó càng làm biên độ dao động lớn hơn.
Một yếu tố quan trọng hỗ trợ giá vàng là xu hướng “phi đô la hóa”. Nhiều ngân hàng trung ương, đặc biệt tại châu Á, gia tăng dự trữ vàng nhằm giảm phụ thuộc vào USD trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và cấm vận tài chính gia tăng.
Các định chế lớn như JPMorgan Chase và UBS đều từng đưa ra dự báo vàng có thể tiến tới vùng 6.000–6.200 USD/ounce trong nửa đầu năm 2026 trước khi điều chỉnh.
Tuy nhiên, vàng không phải tài sản “miễn rủi ro”. Sau khi tăng 60–70% chỉ trong hơn một năm, áp lực chốt lời và điều chỉnh là tất yếu. Nếu xung đột hạ nhiệt hoặc chính sách tiền tệ Mỹ ổn định hơn, đà tăng có thể suy yếu đáng kể.
Nhà đầu tư nên làm gì?
Theo giới phân tích, trong bối cảnh hiện nay, rủi ro không nằm ở việc vàng tăng hay giảm, mà nằm ở biên độ biến động quá lớn. Việc sử dụng đòn bẩy tài chính để “đu đỉnh” có thể khiến nhà đầu tư trả giá đắt nếu thị trường đảo chiều nhanh.
Nguyên tắc cốt lõi vẫn là phân bổ tài sản hợp lý. Vàng có thể đóng vai trò phòng thủ trong danh mục, nhưng không nên là kênh duy nhất. Bất động sản dài hạn, chứng khoán chọn lọc và tiền gửi vẫn có vị trí riêng trong chiến lược cân bằng rủi ro.
Nếu kịch bản dầu 150 USD/thùng và vàng 6.500 USD/ounce xảy ra, thế giới có thể bước vào một chu kỳ lạm phát mới, kéo theo tái định giá toàn diện các loại tài sản. Khi đó, không chỉ thị trường tài chính mà cả chính sách tiền tệ, ngân sách và cấu trúc dự trữ quốc gia sẽ chịu áp lực điều chỉnh.
Trong ngắn hạn, thị trường đang vận hành không chỉ theo biểu đồ giá, mà theo bản đồ địa chính trị. Với nhà đầu tư, sự tỉnh táo lúc này quan trọng hơn tốc độ. Bởi trong những thời khắc biến động lớn, quyết định sai lầm thường đến từ tâm lý hoảng loạn, chứ không phải từ dữ liệu.
